Kanun Numarası : 3225
Kabul Tarihi : 10/6/1985
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 25/6/1985 Sayı: 18792
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 24 Sayfa: 507
Amaç ve kapsam
Madde 1 - Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı ile Kuvvet Komutanlıkları bünye-
sindeki kurumların atıl kapasitelerinin ülke ekonomisi yararına değerlendirilme-
si amacıyla gerekli yerde ve sayıda döner sermaye işletmesi kurulması, görevle-
ri, idari ve mali işlemlerine dair esas ve usulleri düzenler.
Tanım
Madde 2 - (Değişik: 11/6/1997-4273/1 md.)
Bu Kanunda geçen kurum deyimi; Harita Genel Komutanlığı ve Seyir ve Hidrog-
rafi Dairesi Başkanlığı ile hastane, fabrika, tersane, atölye, dikimevi, ikmal
ve bakım merkezi, matbaa, laboratuvar ve okul gibi askeri kuruluşları ifade
eder.
Döner sermaye teşkili ve tutarı
Madde 3 -
(Değişik birinci fıkra: 11/6/1997-4273/2 md.) Bu Kanun kapsamına giren döner
sermaye kuruluşlarına toplam yüz milyar lira sermaye tahsis olunmuştur.
Bu miktar Bakanlar Kurulu Kararı ile beş katına kadar artırılabilir.
Döner sermayenin işletmelere tahsisi, tahsis edilen miktarların azaltılıp
veya çoğaltılması Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlıklarına bağlı kurumlar
için ilgili Kuvvet Komutanlığının teklifi, Genel Kurmay Başkanlığının uygun gör-
mesi üzerine Milli Savunma Bakanlığınca yapılır. Milli Savunma Bakanlığına bağlı
kuruluşlar için bu işlem doğrudan anılan Bakanlıkça yapılır.
Sipariş alma ve yetkiler
Madde 4 - Döner sermaye verilen kurumların müdürlük veya komutanlıkları;
Milli Savunma, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hizmet-
lerine öncelik vermek ve aksatmamak şartıyla, kamu yararının gerektirdiği veya
teknik olarak bu kurumlarda yapılması zorunlu bulunan hallerde; Genel Bütçeye
dahil dairelerle katma bütçeli idarelerden, özel idare ve belediyelerden, kamu
kuruluşlarından ve sermayesinin yarısından çoğuna Devletin katıldığı kuruluşlar-
dan sipariş almaya, bu siparişler sebebiyle her türlü ticari işlemlere girişmeye
ve gerektiğinde müşterek imalatta bulunmaya yetkilidir.
Döner sermaye kuruluşlarının 1 inci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar
dışındaki yerli gerçek ve tüzelkişilerle olan ticari ilişkilerine; sipariş kabul
edecek döner sermaye kuruluşunun iş kapasitesi esas alınarak, Yönetmelikte be-
lirlenecek mali sınırlar içerisinde kurumun müdürü veya komutan veya bağlı bulunduğu Kuv-
vet Komutanlığı veya Milli Savunma Bakanlığınca izin verilir.
Döner sermaye kuruluşlarının yabancı gerçek ve tüzelkişilerden sipariş alma-
sı, siparişler sebebiyle bunlarla işbirliği yapması, her türlü ticari işlemlere
girmesi ve gerektiğinde müşterek imalatta bulunması Milli Savunma Bakanlığının
iznine bağlıdır.
Öncelikli hizmetler
Madde 5 - Kuvvet Komutanlıklarına (Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güven-
lik Komutanlığı dahil) ait her türlü hizmetler kuvvet ve kurum farkı gözetmeksi-
zin döner sermaye kapsamı dışında yürütülür.
Döner sermaye dahil olmak üzere kurumların imkan ve kabiliyetlerinin kulla-
nılmasında öncelik Türk Silahlı Kuvvetleri hizmetlerine ait olup, döner sermaye
kapsamında kabul edilebilecek diğer siparişlerin asli hizmetleri aksatmaması
için gerekli tedbirler ilgili Kuvvet Komutanlığı ve Kurum Amirliklerince zama-
nında alınır.
İşlemlerin mali denetimi
Madde 6 - Döner sermaye işlemleri 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu hü-
kümleri ile Sayıştay vizesine tabi değildir.
Ancak, döner sermaye ile yapılan işlemlerden doğan gelir ve giderler için
mali yılın sona ermesinden itibaren en geç iki ay içinde bir bilanço düzenlene-
rek, gelir ve gider belgeleriyle birlikte denetim için Sayıştaya bilanço ve ek-
lerinin birer nüshası da Maliye ve Gümrük Bakanlığına gönderilir.
Sermaye ve kara dair hükümler
Madde 7 - Döner sermaye genel bütçeden sağlanan ödenekler ile işletme faali-
yetlerinden doğan karlardan meydana gelir.
İşletmelerin ödenmiş sermayesi 3 üncü madde uyarınca tahsis edilen sermaye
tutarına ulaşıncaya kadar karlar sermayeye eklenir.
3 üncü maddede belirtilen sermayenin tamamı ödenmiş hale geldikten sonra
yıllık karlar hesap dönemini takibeden 4 üncü ayın sonuna kadar Genel Bütçeye
gelir kaydedilmek üzere Hazineye yatırılır.
Geçerli bir mazerete dayanmaksızın zamanında yatırılmayan karlar; işletmeden
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca hesaplanan
gecikme zammı, ita amiri ve işletme saymanından yarı yarıya alınmak üzere aynı
Kanun hükümleri dairesinde tahsil olunur.
Giderler
Madde 8 - Döner sermayenin konusunu teşkil eden hizmetlerin yürütülmesi için
gerekli giderler ile yönetmelikte belirlenecek miktarlara kadar kuruluş veya bi-
rimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarının karşılanması için yapılacak
giderler döner sermayeden karşılanır.
Kredi alınması ve borçlanma
Madde 9 - Döner sermaye verilen kurumların müdürlükleri, döner sermaye iş-
lerinin yürütülmesi için miktarı Bakanlar Kurulunca saptanacak sınırlar içinde
milli banka veya kuruluşlardan kredi almaya ve bu bankalar nezdinde borçlu
hesap açtırmaya yetkilidir.
Personel masrafları
Madde 10 - Kurumların esas kadrolarındaki subay ve astsubaylar ile 657 sayı-
lı Devlet Memurları Kanununa tabi personel döner sermaye işlerinde ek görevle
çalıştırıldıkları takdirde, bu personelin 14 üncü maddeye göre ödenecek ek
ücretleri ile, kurumların esas kadrolarındaki işçiler döner sermaye işlerinde
çalıştırıldıkları takdirde, bunların çalışma saatlerine ait ücret ve primleri ve
döner sermaye çalışmaları için esas kadroya ek olarak alınacak memur ve işçiler-
le sözleşmeli personele yapılacak her türlü ödeme ve masraflar döner sermayeden
karşılanır.
Araç, gereç ve malzeme devri
Madde 11 - Milli Savunma hizmetlerinde kullanma yeri kalmadığı anlaşılan
araç, gereç ve malzemeler, günün piyasa değeri üzerinden döner sermayeye devre-
dilebilir. Döner sermayeye ait araç, gereç ve malzemeler de Milli Savunma hiz-
metlerinde kullanılmak üzere aynı esaslar çerçevesinde devredilebilir.
Piyasa değerinin ne şekilde tespit edileceği, devir işlemlerine ilişkin
esaslar ve yetki sınırları yönetmelikte gösterilir.
Amortisman bedeli
Madde 12 - Bağlı olduğu kuruma ait olup münhasıran döner sermaye işletmesin-
de kullanılan bir yıldan fazla ömürlü tesisat, teçhizat, makine, taşıt, alet,
edevat, mefruşat ve benzeri demirbaş eşya için amortisman ayrılması zorunludur.
Anılan iktisadi değerler için ayrılan amortisman tutarı hesap dönemini takip
eden 4 üncü ay içinde gelir kaydolunmak üzere ilgili saymanlığa yatırılır. Aksi
takdirde 7 nci maddenin 4 üncü fıkrasında öngörülen usul ve esaslar içinde tah-
sil edilir.
Birinci fıkra kapsamına giren demirbaşların bağlı olunan kurum ile birlikte
kullanılması sebebiyle ayrılacak amortismandan işletmece yüklenilecek kısmın
tespit edilememesi durumunda yıllık gayri safi satış veya iş hasılatının % 2'si,
yukarıda belirtilen usul ve esaslar dairesinde ilgili saymanlığa yatırılır.
İşletme masrafları
Madde 13 - Bağlı oldukları kuruma ait veya tahsisli olup, münhasıran döner
sermaye işletmesinin kullanımına bırakılmış olan binaların bakım, onarım, ısıt-
ma, aydınlatma ve benzeri giderleri döner sermaye işletmelerince karşılanır.
Faaliyetlerini bağlı bulundukları kuruma ait veya tahsisli binalarda, bu idare-
lerle birlikte sürdüren döner sermaye işletmelerince bu binaların bakım, onarım,
ısıtma, aydınlatma ve benzeri giderlerine iştirak edilmez. Ancak, bina giderle-
rine katılma payı olarak aylık gayri safi satış veya iş hasılatlarının % 5'i
gelir kaydedilmek üzere, takip eden ay içinde ilgili saymanlığa yatırılır.
Ek görev
Madde 14 - Döner sermaye işlerini yürütmek için tertiplenecek kadrolara ait
hizmetler, Kurum görevlilerine Milli Savunma Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıkla-
rındaki subay ve astsubaylarla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi perso-
nele ek görev olarak verildiği takdirde, döner sermaye gelirlerinden ödenmek
üzere kendilerine her yıl Bütçe Kanunlarında gösterilen maaşlara ait katsayının,
taban olarak belirlenen 1000,tavan olarak belirlenen 2000 rakamı ile çarpılma-
sından elde edilecek tutar arasında, Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye
Yönetim Kurulunca belirlenecek miktarda ek görev ücreti ödenebilir. (1)
------------------
(1) Bu maddede yeralan "50" gösterge rakamı 11/6/1997 tarih ve 4273 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesiyle "1000", "250" gösterge rakamı ise "2000" olarak
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Yönetmelik
Madde 15 - Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, mali, bütçe, ida-
ri ve denetim işlemlerinin yürütülme şekli, muhasebe usulleri ile yönetim kuru-
lunun teşkili ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer hususlar Milli Savunma
Bakanlığınca hazırlanıp Maliye ve Gümrük Bakanlılğı ile Sayıştay Başkanlığının
da görüşleri alınarak yürürlüğe konulacak Yönetmelikte gösterilir.
Ek Madde 1 - (Ek:11/6/1997-4273/4 md.)
4.1.1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun
değişik 70 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan hak sahiplerinin, döner
sermaye kurulan askeri hastanelerde yapılan muayene ve tedavilerine ait gi-
derlerin karşılığı, askeri hastanelerce düzenlenen muayene ve tedavi giderleri-
ne ilişkin belgelere dayanılarak T.C. Emekli Sandığı tarafından askeri hastane
döner sermayelerine yatırılır.
Geçici Madde 1 - 12 Haziran 1959 tarihli ve 7356 sayılı Kanun ile 2 Ocak
1961 tarihli ve 203 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ve 30 Mayıs 1973 tarihli ve
1738 sayılı Kanunun 7 nci maddesi gereğince tahsis edilmiş döner sermayeler, bu
Kanun uyarınca döner sermaye verilen kurumlara aynen devredilir. Bu Kanun uya-
rınca çıkarılacak yönetmelik yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliğin bu
Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 16 - 12 Haziran 1959 tarihli ve 7356 sayılı Kara, Deniz ve Hava Kuv-
vetlerine Bağlı Fabrikalara Mütedavil Sermaye Tahsisine Dair Kanun ile 22 Nisan
1341 tarihli ve 657 sayılı Harita Genel Komutanlığı Kanununun 4 ve 6 ncı madde-
lerinin değiştirilmesine ve bu Kanuna iki madde ile bir geçici madde eklenmesine
dair 2 Ocak 1961 tarihli ve 203 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ve 30 Mayıs 1973
tarihli ve 1738 sayılı Seyir ve Hidrografi Hizmetleri Kanununun 7 nci maddesi
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 17 - Bu Kanun yayımını takip eden mali yıl başında yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
6774-1
3225 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
------- ---------------------------------------- ---------------
4273 ----- 14.6.1997
6774-2
3225 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldırılan Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
------------------------------ ----------- --------- ----------
ÿ